Scroll Top
Alkmini Psilopoulou
«Ο πόλεμος είναι ειρήνη»
Το προφητικό «1984» και η επαγγελία του πολέμου

της Αλκμήνης Ψιλοπούλου

[13.6.2024]

Ψηφίσαμε λοιπόν για το Ευρωκοινοβούλιο. Στην Ελλάδα, το 33% από εμάς. Στην υπόλοιπη Ευρώπη, όπως διάβασα σε κάποια εύστοχα άρθρα, οι ευρωπαίοι πολίτες, πήγαν σαν υπνωτισμένοι να ψηφίσουν, εν μέσω δύο πολέμων και άλλοι πήγαν με την περικεφαλαία τους (*)… Και λίγες μέρες πριν ανοίξουν οι κάλπες, ο Γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σόλτς βγήκε και είπε ότι «πρέπει να προετοιμαζόμαστε για πόλεμο μέχρι το 2029».

Και κανείς μέχρι σήμερα, δεν έχει τολμήσει να διατυπώσει την άποψη ότι ίσως, η άνοδος της Ακροδεξιάς στην Ευρώπη και οι αναταράξεις που προκαλεί, μπορεί να έχουν σαν αιτία την πολιτική του πολέμου που «ευαγγελίζεται» η Ευρώπη…

Να προετοιμαζόμαστε για πόλεμο λοιπόν. Κι ας θυμόμαστε με νοσταλγία τις παλιές μεγαλοπρεπείς πορείες ειρήνης με κεφαλή τους τον Γρηγόρη Λαμπράκη, που δολοφονήθηκε από τους εχθρούς της ειρήνης…

Αλλά όπως λέει ο μεγάλος προφήτης του 20ου αιώνα Τζώρτζ Όργουελ στο διαβόητο και συγκλονιστικό «1984», για τους εξουσιαστές της γης, «ο πόλεμος είναι ειρήνη».

Από την ταινία «1984» (1956)

Ξαναδιαβάζοντάς το μετά από πολλά χρόνια, νομίζεις πως το έγραψε σήμερα, παρόλο που γράφτηκε πολλές δεκαετίες πριν, το 1948 (το «1984» αποτελεί αναριθμητισμό). Το βιβλίο μας μεταφέρει σε έναν δυστοπικό «μελλοντικό» κόσμο, σε μια ζοφερή κοινωνία, όπου επικρατεί η προπαγάνδα, η λογοκρισία και η πλήρης πλαστογράφηση του παρελθόντος και του παρόντος, με όπλο τη γλώσσα, και αυτό που σήμερα ονομάζουμε τα fake news.

Ένα ιδιαίτερο κεφάλαιο στο «1984», αποτελεί η ιστοριογραφία του πολέμου, ενός εικονικού και υβριδικού πολέμου που είναι συνεχής, μεταξύ των τριών υπερδυνάμεων, της Ωκεανίας, της Ευρασίας και της Ανατολασίας. Ο εχθρός είναι εναλλασσόμενος. Πότε η Ωκεανία πολεμάει εναντίον της Ευρασίας, με σύμμαχο την Ανατολασία και πότε το αντίστροφο.

«Με τον ένα ή τον άλλο συνδυασμό, αυτά τα τρία υπερκράτη βρίσκονται μόνιμα σε εμπόλεμη κατάσταση μεταξύ τους εδώ και 25 χρόνια…» αναφέρεται στο βιβλίο. «Η πολεμική υστερία είναι συνεχής και γενική σε όλες τις χώρες, και πράξεις όπως ο βιασμός, η λεηλασία, η παιδοκτονία, ο εξανδραποδισμός των πληθυσμών, τα αντίποινα εναντίον των αιχμαλώτων…θεωρούνται φυσικές…»

Ο ήρωας του βιβλίου, ο Ουίνστον «δεν θυμάται ποτέ του κάποια περίοδο που να μην υπήρχε πόλεμος». Από την τηλεοθόνη (του ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΔΕΛΦΟΥ), ακούει μια φωνή να λέει: «Προσοχή, προσοχή παρακαλώ! Αυτή τη στιγμή έφτασαν τα νέα από το μέτωπο του Μαλαμπάρ. Τα στρατεύματά μας στις Νότιες Ινδίες κέρδισαν μια λαμπρή νίκη. Είμαι εξουσιοδοτημένος να σας πω ότι αυτή η νίκη μπορεί να φέρει τον πόλεμο πολύ κοντά στο τέλος του…» και ακολουθεί μια αιματηρή περιγραφή της συντριβής του Ευρασιατικού στρατού. Όμως ο Ουίνστον ήξερε ότι η Ωκεανία, μόλις 4 χρόνια πριν, ήταν σύμμαχη με την Ευρασία. Αλλά, αναρωτέται, πού υπήρχε αυτή η γνώση; Μόνο στη συνείδησή του που οπωσδήποτε σύντομα θα εκμηδενιζόταν.

Το «1984» είναι αναμφίβολα ένα σκοτεινό βιβλίο. Όμως είναι προφητικό και συνάμα διδακτικό. Μας λέει πως οι εκάστοτε εξουσίες, οι δυνάμεις και τα υπερκράτη μπορούν να υποτάξουν απόλυτα τους εξουσιαζόμενους, πετσοκόβοντας και αλλοιώνοντας τη γλώσσα (με την λεγόμενη «Νέα Ομιλία»), διαστρεβλώνοντας και ελέγχοντας απόλυτα την πληροφορία, επιβάλλοντας, μέσω του φόβου, την μονοκρατορία της επικρατούσας άποψης και τελικά την επιβολή μιας δογματικής κυρίαρχης ιδεολογίας που τιμωρεί ή εξοντώνει κάθε διαφορετική. Στόχος, είναι η εξόντωση της σκέψης. Οι άνθρωποι-υπήκοοι αυτού του καθεστώτος, δεν έχουν μνήμη, αφού κάθε ιστορικό γεγονός ή εμπειρία έχει εξαφανιστεί, από τον μηχανισμό της εξουσίας. Και οι πόλεμοι, καλλιεργούν αυτό το κλίμα του φόβου και της υποταγής. Θύματα, πάντοτε, τα πλήθη. Τα πλήθη, οι λαοί, ο απλός κοσμάκης, που έχει υποστεί πλύση εγκεφάλου και δέχεται το ψέμα σαν αλήθεια.

«Ο πόλεμος είναι ειρήνη» είναι ένα από τα συνθήματα της εξουσίας αυτής. Και το παράλογο γίνεται λογικό. Και το παράλογο γίνεται «πολιτικά ορθό».

«Ο πόλεμος ουσιαστικά είναι η καταστροφή, όχι απαραίτητα της ανθρώπινης ζωής, αλλά των προϊόντων του ανθρώπινου μόχθου», λέει ο Όργουελ. «Ο πόλεμος είναι ο τρόπος με τον οποίον μπορούν να καταστραφούν, να διαλυθούν στη στρατόσφαιρα, ή να βυθιστούν στα βάθη της θάλασσας υλικά, που αλλιώς, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να κάνουν τις μάζες να ζουν πιο άνετα και κατά συνέπεια να σκέπτονται περισσότερο απ’ όσο είναι επιθυμητό…».

«…Στα απέραντα εργαστήρια του Υπουργείου Ειρήνης (που έχει ως αντικείμενο τον πόλεμο), και στους κρυμμένους στα δάση της Βραζιλίας πειραματικούς σταθμούς, ή στην έρημο της Αυστραλίας, ή στα χαμένα νησιά της Ανταρκτικής, οι ομάδες των ειδικών δουλεύουν ακούραστα. Μερικοί ασχολούνται με την κατάρτιση σχεδίων για μελλοντικούς πολέμους, άλλοι εφευρίσκουν ολοένα και μεγαλύτερες κατευθυνόμενες βόμβες,, ολοένα και ισχυρότερες εκρηκτικές ύλες, ολοένα και πιο αδιαπέραστους θωρακισμούς…»

«Η στρατηγική που και οι τρεις υπερδυνάμεις ακολουθούν, ή προσποιούνται πως ακολουθούν, είναι η ίδια. Το σχέδιο είναι συνδυάζοντας αγώνες, παζαρέματα και προδοτικές ενέργειες στην κατάλληλη στιγμή, να δημιουργήσουν μια ζώνη βάσεων που να περικυκλώνει εντελώς ένα αντίπαλο κράτος, μετά να υπογράφουν μια συμφωνία ειρήνης μ’ αυτό, και να διατηρούν ειρηνικές σχέσεις μαζί του τόσον καιρό όσο χρειάζεται για να αποκοιμίσουν κάθε υποψία…»

 (*) Από άρθρα του Μιχάλη Ψύλου στο naftemporiki.gr

Προτιμήσεις Απορρήτου
Όταν επισκέπτεστε τον ιστότοπό μας, ενδέχεται να αποθηκεύει πληροφορίες μέσω του προγράμματος περιήγησής σας από συγκεκριμένες υπηρεσίες, συνήθως με τη μορφή cookies. Εδώ μπορείτε να αλλάξετε τις προτιμήσεις απορρήτου σας. Λάβετε υπόψη ότι ο αποκλεισμός ορισμένων τύπων cookies μπορεί να επηρεάσει την εμπειρία σας στον ιστότοπό μας και τις υπηρεσίες που προσφέρουμε.