του Σπύρου Κανδυλιώτη

[18.3.2025]

Ο ανασχηματισμός δεν άφησε και πολύ χρόνο στις εφημερίδες και τα τηλεοπτικά κανάλια για ενασχόληση με άλλα θέματα αυτή τη βδομάδα. Ακούσαμε και διαβάσαμε πολλά, για τη φρεσκάδα που φέρνουν οι «σαραντάρηδες σε θέσεις κλειδιά» («Καθημερινή», 15.3), για το πώς η «κυβέρνηση χαράζει στρατηγική επανεκκίνησης» με αυτόν τον ανασχηματισμό (ΕΡΤ, 13.3), καθώς και την επικρότηση του «Πρώτου Θέματος» (16.3) για το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός «δεν παρασύρθηκε από τα αιτήματα της πλατείας». Στον λίγο χώρο που άφησε αυτή η ασταμάτητη παραγωγή αναλύσεων επί αναλύσεων για το «ανακάτεμα της τράπουλας», τα μέσα αναπαρήγαγαν μια ενδιαφέρουσα δημοσκόπηση. Πρόκειται για τη δημοσκόπηση της εταιρείας Interview, για λογαριασμό για την εφημερίδας «Political».

Όποιος παρακολούθησε έστω ελάχιστα τις ειδήσεις αυτή τη βδομάδα, σίγουρα θα έπεσε πάνω σε αυτή τη δημοσκόπηση. Είναι αυτή που θέλει την Πλεύση Ελευθερίας της Ζωής Κωνσταντοπούλου δεύτερο κόμμα με 15,2% πίσω από τη Νέα Δημοκρατία, η οποία διατηρεί ένα αισιόδοξο 25,8%. Το ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη έρχεται τρίτο και καταϊδρωμένο σε αυτή τη μέτρηση με 13,1%. Ο μετριοπαθής πολιτικός, μάλιστα, εμφανιζόμενος στην Πρωϊνή Ζώνη του Action24 στις 14.3 κλήθηκε να σχολιάσει τη δημοσκόπηση μετά την παρακάτω ειρωνική παρότρυνση του παρουσιαστή της εκπομπής: «Κύριε Ανδρουλάκη, φαίνεται πως πολιτικά ποτίζεται μόνο ο κήπος της Πλεύσης Ελευθερίας. Βλέπουμε στις δημοσκοπήσεις [σημ. πληθυντικός] την Πλεύση Ελευθερίας, δεύτερο κόμμα». Μετά από ένα άβολο δευτερόλεπτο, ο πράος πρόεδρος απάντησε: «Εγώ δεν ξέρω… οι εκλογές είναι στην ώρα τους. Όταν θα γίνουν θα κριθούμε όλοι μας».

Ο δημοσιογράφος Άγγελος Τσέκερης ήταν ο πρώτος ο οποίος αμφισβήτησε τη συγκεκριμένη μέτρηση από το προφίλ του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Μεταξύ άλλων επισήμανε το γεγονός ότι η Interview «δεν είναι μέλος του Συνδέσμου των Εταιρειών Δημοσκοπήσεων (ΣΕΔΕΑ). Επομένως δεν δεσμεύεται σε καμία δεοντολογία και καμία ορθή πρακτική» καθώς και ότι η συγκεκριμένη εταιρεία είχε εισαγάγει στην πολιτική συζήτηση το ερώτημα «Πιστεύετε πως η αντιπολίτευση εργαλειοποιεί τα Τέμπη;» με τη δημοσκόπησή της στις 25.2, λίγο πριν τις μαζικές συγκεντρώσεις. Η βασιμότητα της αμφισβήτησης επαληθεύτηκε πολύ σύντομα.

Στις 14.3 το «Βήμα» (το οποίο είχε αναπαραγάγει την προηγούμενη μέρα την εν λόγω μέτρηση), δημοσιεύει το άρθρο «Επέστρεψε δεύτερο το ΠΑΣΟΚ». Από πού επέστρεψε, αναστήθηκε;

Σκέφτεται κανείς πως σίγουρα θα είναι κάποια ποσοστά εντός του στατιστικού περιθωρίου λάθους. Παραθέτουμε τα ποσοστά των τριών πρώτων κομμάτων προς κρίση σας: ΝΔ 23,4% (ξεφουσκωμένο), ΠΑΣΟΚ 15,1%, Πλεύση Ελευθερίας 9%. Μια διαφορά έξι ολόκληρων μονάδων η Πλεύση Ελευθερίας. Πόσο διαφορετική η ανάγνωση αυτής της δημοσκόπησης της GPO; Μάλλον κάπως ποτίζεται και ο λησμονημένος κήπος του ΠΑΣΟΚ.

Στα «ψιλά» η «μεγάλη» είδηση!

Περί Δημοσκοπήσεων

Η Ελλάδα είναι μια χώρα όπου οι δημοσκοπήσεις και τα γκάλοπ πρόθεσης ψήφου ανθούν. Μυστήριο το πώς σε μία χώρα που το πολιτικό σύστημα είναι τόσο απαξιωμένο –σε βαθμό να καταγράφονται ποσοστά αποχής 48%- έχουμε το ελάχιστο μία δημοσκόπηση τη βδομάδα για πρόθεση ψήφου. Για να δει κανείς πώς μπορούν να αξιοποιούνται αυτές οι αθώες μετρήσεις μπορεί να ταξιδέψει στα απολυταρχικά καθεστώτα με τα οποία ο «ελεύθερος δυτικός κόσμος» διαφέρει τόσο πολύ άλλωστε. Σε έρευνα του Ινστιτούτου V-Dem του Πανεπιστημίου του Gothenburg, στην οποία εξετάστηκε η περίπτωση της Ρωσίας του Πούτιν, επισημαίνεται ο τρόπος με τον οποίο τα απολυταρχικά καθεστώτα χρησιμοποιούν τα γκάλοπ για να διατηρήσουν την εξουσία.

Συγκεκριμένα σημειώνεται ότι «τα άτομα είναι πολύ πιο πιθανό να στηρίξουν τους ηγέτες, εάν οι μετρήσεις δείχνουν πως η στήριξη για τις αρχές είναι ευρεία» και συνεπώς είναι και πιο απίθανο να εκφράσουν την ενεργή αντίθεση τους προς αυτές.

Ζούμε σε μια χώρα που τα δημοκρατικά ιδανικά σέρνονται στη λάσπη καθημερινά. Μια

χώρα που τα ΜΜΕ μολύνουν τη δημόσια σφαίρα με κάθε λογής σκουπίδι, καθορίζοντας την agenda. Μεγαλοδημοσιογράφοι και κονδυλοφόροι στην πρώτη κριτική μασκαρεύουν την προπαγάνδα με τον μανδύα της ελευθερίας της έκφρασης. Και εμείς; Μάλλον ψηφίζουμε μόνο στις δημοσκοπήσεις.

► Δείτε την έρευνα Endogenous Popularity: How Perceptions of Support Affect the Popularity of Authoritarian Regimes.