του Δημήτρη Ψαρρά

[20.7.2025]

Η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα στην κεντρική πολιτική σκηνή έχει βρεθεί στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι οι πρώτοι που επιχειρηματολογούν για το ζήτημα είναι οι πιο φανατικοί πολιτικοί αντίπαλοι του πρώην πρωθυπουργού και τα μέσα ενημέρωσης που έγιναν γνωστά χάρη στην υψηλή βαθμολογία που κατέκτησαν στην περιβόητη «Λίστα Πέτσα».

Τις προσωπικές επιθέσεις στον Αλέξη Τσίπρα συντόνισε ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος από το βήμα της Βουλής πριν από λίγες μέρες αφιέρωσε μεγάλο μέρος της ομιλίας του στον προκάτοχό του, χαρακτηρίζοντας την πολιτική του «ολέθρια», «διχαστική», «καταστροφική», ενώ δεν παρέλειψε να ζητήσει τη στήριξη ακόμα και της Ζωής Κωνσταντοπούλου προκειμένου να πείσει ότι ισχύουν αυτοί οι χαρακτηρισμοί.

Αντιγράφω από τα «Πρακτικά» της Βουλής στις 9.7.2025:

Κυρ. Μητσοτάκης: «Πώς γίνεται ο κ. Τσίπρας να ισχυρίζεται ότι το Δημοψήφισμα- παρωδία -προσέξτε- έγινε τάχα για να μείνει η Ελλάδα στην Ευρώπη, όταν ακόμα και τώρα οι σύντροφοί του το υπερασπίζονται; Η κ. Κωνσταντοπούλου θα μιλήσει, φαντάζομαι, για το θέμα αυτό».

Ζωή Κωνσταντοπούλου: «Θα μιλήσω, ναι».

Κυρ. Μητσοτάκης: «Για το πώς προδόθηκε το νόημα του Δημοψηφίσματος».

Ζωή Κωνσταντοπούλου: «Η εντολή του Δημοψηφίσματος».  

Οι αναγνώστες του «Χωρίς Εφημερίδα» δεν ξαφνιάστηκαν από την απρόσμενη σύμπλευση Μητσοτάκη-Κωνσταντοπούλου, εφόσον έχουν διαβάσει το τι έλεγε ο κ. Μητσοτάκης για την αρχηγό της Πλεύσης Ελευθερίας πριν από δύο χρόνια στη Βουλή, όταν η Ζωή Κωνσταντοπούλου συντάχθηκε υπέρ του νομοσχεδίου της Νέας Δημοκρατίας για την ψήφο των αποδήμων, ένα παλιό σχέδιο της Δεξιάς, το οποίο θα της εξασφάλιζε την ευνοϊκή για τη συντηρητική παράταξη νόθευση του εκλογικού σώματος. Και είδαμε στη Βουλή τον Κυριάκο Μητσοτάκη στις 24.7.2023 να εκθειάζει την «υπεύθυνη» στάση της και να ζητά από τον ΣΥΡΙΖΑ να τη μιμηθεί: Κυρ. Μητσοτάκης: «Ίσως μπορείτε να πάρετε κάποια διδάγματα από την υπεύθυνη στάση της κ. Κωνσταντοπούλου, η οποία παρ’ ό,τι είχε κάποιες επιμέρους επιφυλάξεις και έκανε κάποιες διορθωτικές… Είδατε; Είδατε πώς τα φέρνει η ζωή; Ναι, η ζωή τα έφερε έτσι η κ. Κωνσταντοπούλου να είναι πολύ πιο υπεύθυνη στο ζήτημα αυτό απ’ ό,τι είσαστε εσείς, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι του ΣΥΡΙΖΑ» («Δυο βάρκες έχει η Ζωή», 7.4.2025).

Η εντυπωσιακή αυτή συνεννόηση των δύο πολιτικών αρχηγών βασίζεται μόνο σε ένα δεδομένο: ότι κι οι δύο θεωρούν βασικό πολιτικό τους αντίπαλο τον Αλέξη Τσίπρα. Αυτός είναι και ο λόγος που και οι δύο αντιμετώπισαν με αμηχανία και εκνευρισμό τη δημοσίευση χτες από τα «Νέα» των «Πρακτικών Συμβουλίου των Πολιτικών Αρχηγών στις 6 Ιουλίου 2015», από το περιεχόμενο των οποίων καταρρίπτονται πλήρως τα βασικά επιχειρήματα που χρησιμοποιεί από το 2015 μέχρι σήμερα η προπαγάνδα της Δεξιάς, προκειμένου να καταγγείλει την πρώτη κυβέρνηση της Αριστεράς και βέβαια να απαξιώσει την πρωθυπουργική θητεία του Αλέξη Τσίπρα.

Ας διαβαστούν αυτά τα «Πρακτικά», προκειμένου να βγάλει καθένας τα συμπεράσματά του. Περιορίζομαι εδώ στις δυο βασικές κατηγορίες που επαναλαμβάνει συνεχώς η Δεξιά σε βάρος του Αλέξη Τσίπρα και στα συμπεράσματα που προκύπτουν από την ανάγνωση αυτή, αλλά και από την ψύχραιμη αναδρομή στα δέκα χρόνια που μας χωρίζουν από το Δημοψήφισμα του 2015.

1. Ποιος έκανε «κωλοτούμπα»;

Είναι γνωστό ότι η πρώτη κατηγορία που απευθύνεται στην κυβέρνηση του 2015 και προσωπικά στον Αλέξη Τσίπρα είναι ότι έκανε «κωλοτούμπα» μετά το Δημοψήφισμα και υπέγραψε μνημόνιο, ενώ στην προεκλογική περίοδο και τους πρώτους μήνες της διακυβέρνησής του απέκλειε κάτι τέτοιο. Και αυτή η κατηγορία συνδέεται με το επιχείρημα ότι ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Αλέξης Τσίπρας ήθελαν να βγάλουν τη χώρα από την  Ευρωζώνη και οργάνωσαν το Δημοψήφισμα του 2015 για να γυρίσουμε στη δραχμή. Αν διαβάσει κανείς τα «Πρακτικά», θα διαπιστώσει το αντίθετο. Κανείς από τους πολιτικούς αρχηγούς δεν το ισχυρίζεται.

Λέει με σαφήνεια ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος:

«Ουδείς δικαιούται έξω να θεωρεί ότι το Δημοψήφισμα, ό,τι κι αν ψήφισε κανένας, συνιστά απόφαση του ελληνικού λαού για έξοδο από το ευρώ -ευρώ ή δραχμή δηλαδή- κι ότι αυτή η ερμηνεία είναι παντελώς αυθαίρετη και αυτό έχει την επίνευση όλων των πολιτικών δυνάμεων, με την εξαίρεση του Κομμουνιστικού Κόμματος».

Και ο ίδιος ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας:

«Το “ΟΧΙ” είναι ένα “ΟΧΙ” που αφορά μια μη βιώσιμη συμφωνία. Προφανώς και δεν είναι εντολή ρήξης, αλλά δεν είναι και εντολή “πάση θυσία, ό,τι και να γίνει, θα συμφωνήσουμε”. Αυτό θέλω να το ξεκαθαρίσω. Θέλω, λοιπόν, να πω με σαφήνεια -όπως τοποθετήθηκα και πριν από το Δημοψήφισμα, θα τοποθετηθώ και τώρα- ότι στόχος μου είναι και παραμένει να πετύχουμε συμφωνία. […] Έχω απόλυτη επίγνωση ότι και ο δρόμος της ρήξης είναι ένας δρόμος σκληρός και δεν τον επιλέγουμε».

Βέβαια ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξακολουθεί να μιλά για «κωλοτούμπα». Μάλιστα είχε την έμπνευση να αναφερθεί στην «famous kolotoumpa», μιλώντας αγγλικά στο Ευρωκοινοβούλιο στις 5.7.2022.

Όλοι γνωρίζουμε πολύ καλά ότι οι προσπάθειες της κυβέρνησης του Αλέξη Τσίπρα για μια λιγότερο αντιλαϊκή συμφωνία με τους δανειστές προσέκρουσε στις πιο συντηρητικές πολιτικές δυνάμεις της Ε.Ε. που είχαν τότε το πάνω χέρι. Και ήταν οι ίδιες που ξεκαθάρισαν αμέσως μετά τη σαφή έκφραση του ελληνικού λαού στο Δημοψήφισμα ότι η παραμικρή υποχώρηση από μέρους τους θα έφερνε το πάνω κάτω στην Ευρωζώνη και επομένως καλύτερα να θυσιαζόταν η συμμετοχή της Ελλάδας.

Ο Αλέξης Τσίπρας είχε πάρει τότε τη δύσκολη, αλλά απολύτως ορθή, απόφαση να δεχτεί έναν οδυνηρό συμβιβασμό, διαψεύδοντας όσους υποστήριζαν μέχρι τότε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ αντιδρούσε στα Μνημόνια επειδή είχε στόχο να οδηγήσει την Ελλάδα στη… δραχμή. Ο τότε πρωθυπουργός προτίμησε να υποστεί σοβαρό ακρωτηριασμό του κόμματός του προκειμένου να μη συμβεί κάτι τέτοιο. Και το σοβαρότερο: είχε την πολιτική εντιμότητα να οδηγήσει τη χώρα σε εκλογές στις 20.9.2015, μόλις οκτώ μήνες από την πρώτη του νίκη. Και τις κέρδισε κι αυτές. Η λαϊκή επιδοκιμασία δίνει την καλύτερη απάντηση στις όψιμες ειρωνείες του κ. Μητσοτάκη. Άλλωστε η Ν.Δ. εκείνη την περίοδο κράτησε πολύ πιο υπεύθυνη στάση.

Αλλά υπάρχει κάτι άλλο, πολύ χειρότερο για τον σημερινό πρωθυπουργό. Αυτό για το οποίο κατηγορεί τον αντίπαλό του είναι κάτι που βαραίνει τον ίδιο. Και μάλιστα η δική του «kolotoumpa» δεν οφείλεται σε πιέσεις από το εξωτερικό ή στην αναγνώριση νέων διεθνών συσχετισμών, όπως συνέβη με την περίπτωση του ΣΥΡΙΖΑ. Είχε ένα πολύ ταπεινό κίνητρο: να ξεπεράσει το «εμπόδιο» που αποτελούσε για την προσωπική πολιτική του ανέλιξη η Ντόρα Μπακογιάννη και ταυτόχρονα να κολακέψει τον τότε αρχηγό της Ν.Δ. Αντώνη Σαμαρά, ερχόμενος σε ανοιχτή σύγκρουση με τον πατέρα του, τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη.

Η κρίσιμη στιγμή για την «kolotoumpa» του Κυριάκου Μητσοτάκη ήταν η μέρα που τέθηκε από την κυβέρνηση Γιώργου Παπανδρέου προς ψήφιση το πρώτο Μνημόνιο (5.5.2010). Η Ντόρα Μπακογιάννη υπερψήφισε το νομοσχέδιο για τα μέτρα που είχε εισηγηθεί το ΔΝΤ, ενώ η επίσημη γραμμή της Ν.Δ. ήταν αρνητική. Ο τότε πρόεδρος Αντώνης Σαμαράς την έθεσε αμέσως εκτός κοινοβουλευτικής ομάδας και στη συνέχεια συνήλθε το Πειθαρχικό του κόμματος και τη διέγραψε.

Μ’ αυτή του την «kolotoumpa» τον Μάιο του 2010 ο Κυριάκος Μητσοτάκης βρήκε την ευκαιρία να μεταπηδήσει από το στρατόπεδο της οικογένειάς του σε εκείνο του μέχρι τότε αντιπάλου Αντώνη Σαμαρά, προσβλέποντας σε μελλοντικά προσωπικά κέρδη, τα οποία πράγματι δεν άργησε να αποκομίσει.

Το ότι η προσωρινή «αντιμνημονιακή» στάση του κ. Μητσοτάκη οφείλεται σε προσωπική του «kolotoumpa» επιβεβαιώθηκε με πανηγυρικό τρόπο το καλοκαίρι του 2013, όταν ορίστηκε υπουργός από τον Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος βέβαια είχε ήδη κάνει τη δική του «kolotoumpa».

2. Ποιος συγκυβέρνησε με την Ακροδεξιά;

Το δεύτερο προπαγανδιστικό επιχείρημα του κ. Μητσοτάκη κατά του Αλέξη Τσίπρα είναι ότι ο ΣΥΡΙΖΑ συγκυβέρνησε με την Ακροδεξιά. Το είπε και στην ομιλία του στη Βουλή στις 9.7.2025, με τον Θεόφιλο Ξανθόπουλο του ΣΥΡΙΖΑ να αντιδρά: «Ψέματα!» Ο κ. Μητσοτάκης επανέλαβε: «Α, ήταν ψέμα ότι συγκυβερνήσατε με την Ακροδεξιά». Του απάντησε πάλι ο κ. Ξανθόπουλος: «Ψέματα!» Και ο κ. Μητσοτάκης δεν βρήκε κάτι άλλο να πει: «Α, ψέματα όλα. Ναι, ναι».Το ίδιο επιχείρημα επαναλαμβάνει και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος με κάθε ευκαιρία.

Όμως τι ακριβώς σχέσεις με την Ακροδεξιά ανέπτυξε ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Αλέξης Τσίπρας; Ουδέποτε υπήρξε συγκυβέρνηση της Αριστεράς με την Ακροδεξιά. Το κόμμα «Ανεξάρτητοι Έλληνες» που συγκροτήθηκε με αρχηγό τον Πάνο Καμμένο το 2012 πρόκυψε όταν διαγράφηκαν από τη Ν.Δ. επί Αντώνη Σαμαρά οι βουλευτές που δεν ψήφισαν το Δεύτερο Μνημόνιο επί κυβέρνησης Παπαδήμου. Ήταν τότε που είχε κάνει τη δική του κωλοτούμπα ο κ. Σαμαράς και είχε συνταχθεί με τις λοιπές μνημονιακές δυνάμεις.

Μ’ άλλα λόγια, παιδί της Ν.Δ. ήταν ο κ. Καμμένος, είχε μάλιστα χρηματίσει και Υφυπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας στην κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή.

Το σημαντικότερο είναι ότι ο κ. Καμμένος δεν εμπόδισε την κυβέρνηση Τσίπρα να πάρει όσα φιλολαϊκά μέτρα μπόρεσε, ακόμα κι όταν επιχείρησε ο τότε πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ να ετοιμάσει το έδαφος για έναν διαχωρισμό Εκκλησίας=Κράτους. Την πρώτη στιγμή που αντέδρασε έντονα ήταν όταν έγινε η προσέγγιση Τσίπρα-Ζάεφ και επρόκειτο να ψηφιστεί η Συμφωνία των Πρεσπών. Αλλά τότε αποχώρησε και επιχείρησε να ρίξει την κυβέρνηση Τσίπρα.

Και ω, του θαύματος, ο κ. Καμμένος βρέθηκε τότε να συμπλέει με τη Ν.Δ. και τον κ. Μητσοτάκη.΄

Το αστείο είναι ότι τα περί «συγκυβέρνησης με την Ακροδεξιά» τα λένε εκείνοι που έχουν χρίσει αντιπρόεδρό τους τον Άδωνη Γεωργιάδη, βασικό υπουργό τους τον Μάκη Βορίδη και υπεύθυνο για τους μετανάστες, τους πρόσφυγες και το άσυλο τον Θάνο Πλεύρη.

Όσο για τους ισχυρισμούς Μητσοτάκη και Μαρινάκη για το ότι ο Αλέξης Τσίπρας υπέγραψε ένα «αχρείαστο» μνημόνιο, το οποίο μάλιστα υπήρξε βαρύτερο από τα προηγούμενα, παραπέμπω στην απάντηση που δίνει ο Γιάννης Δραγασάκης, αντιπρόεδρος της κυβέρνησης της Αριστεράς, στο σημαντικό του κείμενο «Αλήθειες και μύθοι για το 2015» που δημοσιεύτηκε στον 14ο τόμο της σειράς «Το Βήμα στην Ιστορία» (22.6.2025, «Βήμα της Κυριακής»).

Γράφει ο Γιάννης Δραγασάκης: «Σε ό,τι αφορά τον μύθο ότι το τρίτο μνημόνιο ήταν δήθεν αχρείαστο και ότι ευθύνεται ο ΣΥΡΙΖΑ γι’ αυτό, η πραγματικότητα είναι ότι η Ελλάδα βγήκε από τα μνημόνια τον Αύγουστο του 2018, έχοντας εκπληρώσει τρεις αναγκαίες προϋποθέσεις. Πρώτον, είχε ολοκληρώσει το μνημόνιο, δεύτερον είχε επιτύχει την πιστοληπτική αναβάθμιση της χώρας και την έξοδο στις αγορές και τρίτον είχε δημιουργήσει ένα επαρκές απόθεμα ρευστότητας, το “μαξιλάρι”. Αυτές ήταν οι τρεις προϋποθέσεις που επέτρεψαν την καθαρή έξοδο από τα μνημόνια, τόσο της Ελλάδας, όσο και της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας».

Αλλά για τη σοβαρότητα των επιχειρημάτων Μητσοτάκη, θυμίζω τη στάση του την περίοδο που συζητιόταν η Συμφωνία των Πρεσπών. Τότε ο σημερινός πρωθυπουργός είχε κρυφτεί πίσω από τον Αντώνη Σαμαρά, στον οποίο είχε αναθέσει την εκπροσώπηση του βαθέος κράτους και τη σύμπλευση Δεξιάς-Ακροδεξιάς. Και επειδή την ίδια περίοδο η κυβέρνηση Τσίπρα είχε πετύχει να ακυρωθεί η περικοπή των συντάξεων, ο κ. Μητσοτάκης είχε δηλώσει στη Βουλή (16.12.2028):

«Κύριε Τσίπρα, ανταλλάξατε το Σκοπιανό με τη μη μείωση των συντάξεων. Αυτό ήταν το εισιτήριο με το οποίο ταξιδέψατε από τις Πρέσπες στην Ιθάκη, όπου σκηνοθετήσατε την υποτιθέμενη έξοδο από τα μνημόνια».

Μπορεί το 2018 αυτοί οι εξωφρενικοί ισχυρισμοί να έπεισαν το ακροατήριο του κ. Μητσοτάκη, αλλά από τότε έχουν περάσει πολλά χρόνια. Και τον περασμένο Φεβρουάριο είδαμε δημοσκόπηση της Metron Analysis με κακά μαντάτα για τον ίδιο και την κυβέρνησή του: «Το 52% δηλώνει ότι το 2019 επί κυβέρνησης Τσίπρα περνούσε καλύτερα και μόλις το 27% εκτιμά ότι περνά καλύτερα σήμερα επί κυβέρνησης Μητσοτάκη» («Τα Νέα», 21.2.2025)»…