του Δημήτρη Ψαρρά 

[11.8.2024]

Στη γνωστή καθημερινή στήλη «Αντιρρήσεις» στη σελίδα του «Μικροπολιτικού» της εφημερίδας «Τα Νέα» δημοσιεύτηκε την Τρίτη (6.8.2024) το ακόλουθο αναπάντεχο σχόλιο: «Απορία. Κύριε Διευθυντά, Περιποιεί τιμή στην Ελλάδα, βασικός υποστηρικτής των καταγγελιών μας για τη Χιμάρα να είναι “ο πρωθυπουργός των πυραμίδων” Σαλί Μπερίσα, όπου έχασαν τις οικονομίες τους χιλιάδες ομογενείς μας; Με τιμή Νεόκοπος».

Το σχόλιο δεν είχε καμιά συνέχεια, αλλά και καμιά σχέση με την υπόλοιπη ύλη όλων των εντύπων του συγκροτήματος Μαρινάκη για το ζήτημα της Χιμάρας. Τι ακριβώς ήθελε να μας πει ο ποιητής («Νεόκοπος»); Μα με δυο λόγια αποκάλυψε τον πυρήνα της θεωρούμενης «εθνικής υπόθεσης Μπελέρη», ότι δηλαδή ο νεοεκλεγείς Ευρωβουλευτής της Ν.Δ. έχει στην Αλβανία βασικό υποστηρικτή τον διαβόητο πρώην πρόεδρο (1992-1997) και πρώην πρωθυπουργό (2005-2013) της Αλβανίας, ο οποίος σήμερα είναι πάλι αρχηγός του δεξιού «Δημοκρατικού Κόμματος».

Με τις λίγες αυτές λέξεις, ο «Νεόκοπος» ανέτρεψε όσα μεταδίδει τον τελευταίο χρόνο η συντριπτική πλειοψηφία των ελληνικών μέσων ενημέρωσης, κι ανάμεσά τους βέβαια και τα μέσα του συγκροτήματος Μαρινάκη.

Με δυο λόγια, ο «Νεόκοπος» αποκαλύπτει ότι η σκληρή πολιτική αλλά και προσωπική σύγκρουση στη Χιμάρα δεν διεξάγεται μεταξύ της ελληνικής μειονότητας και της αλβανικής πλειονότητας στην περιοχή, αλλά μεταξύ των δύο κυρίαρχων πολιτικών σχηματισμών με αντίπαλους ηγέτες τον σημερινό πρωθυπουργό Έντι Ράμα και τον πρώην πρωθυπουργό Σαλί Μπερίσα που και μοιράζονται μεταξύ τους πολίτες κάθε εθνοτικής ομάδας.

Και έτσι ο Μπερίσα είναι αυτός που ηγείται στην Αλβανία της ομάδας υποστήριξης του Μπελέρη. Αντιγράφω από το ρεπορτάζ του Βασίλη Νέδου για τη δίκη Μπελέρη τον περασμένο Οκτώβρη: «Διαστάσεις που δημιουργούν συνθήκες σύγκρουσης στο εσωτερικό της αλβανικής πολιτικής σκηνής έχει λάβει η υπόθεση του εκλεγμένου δημάρχου Χιμάρας Φρέντι Μπελέρη, ο οποίος δικάζεται από το Ειδικό Δικαστήριο με την κατηγορία της διαφθοράς. Κατά τον πρώην πρωθυπουργό της Αλβανίας, Σαλί Μπερίσα, η σύλληψη που οδήγησε τον κ. Μπελέρη στο εδώλιο ήταν σκηνοθετημένη από την αστυνομία και την ειδική εισαγγελία της γειτονικής χώρας. Ο κ. Μπερίσα υποστήριξε ακόμη ότι πίσω από την υπόθεση βρίσκεται ο πρωθυπουργός Εντι Ράμα και σημείωσε μάλιστα πως έτσι «μας οδήγησε σε αντιπαράθεση με τους γείτονες», υπονοώντας, βεβαίως, την απότομη επιδείνωση των ελληνοαλβανικών σχέσεων μετά τη φυλάκιση του κ. Μπελέρη και την απαγόρευση ακόμη και της άσκησης του δικαιώματός του να ορκιστεί δήμαρχος πριν δικαστεί» (Βασίλης Νέδος, «Σαλί Μπερίσα: “Ο Ράμα πίσω από τη σύλληψη του Μπελέρη”», «Καθημερινή», 25.10.2023).

Ήδη από τον Ιούνιο του 2023, μόλις αποφασίστηκε η προφυλάκιση του Μπελέρη, ο Μπερίσα έγραφε στο facebook, ότι πρόκειται για «σταλινική ενέργεια του Έντι Ράμα» προκειμένου να «συνεχίσει να ασκεί τον μαφιόζικο και ολοκληρωτικό έλεγχό του στα εδάφη και τις περιουσίες των κατοίκων της Χιμάρας». Ο Μπερίσα, μάλιστα καλούσε «τους κατοίκους του Δήμου Χιμάρας να προσέλθουν όλοι στην εκλογική διαδικασία και να ψηφίσουν για την προστασία των περιουσιών τους από τον Έντι Ράμα και την συμμορία του εντός του δημαρχείου Χιμάρας».

Μ’ άλλα λόγια, ο Μπερίσα καλούσε τους κατοίκους της Χιμάρας σε ψήφο υπέρ του Μπελέρη!

Αλλά, βέβαια, είναι λίγο δύσκολο να θυμίσουν τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης την πραγματική πολιτεία του Μπερίσα και τη σχέση του με την Ελλάδα. Ακόμα και η υπόμνηση των «πυραμίδων» από τον «Νεόκοπο» δεν λέει τίποτα στον σημερινό αναγνώστη. Ήταν η υπόθεση της απάτης με τα «αποταμιευτικά» σχήματα τύπου «Πόντσι» που οδήγησαν το 1997 χιλιάδες πολίτες της χώρας στη χρεοκοπία και υποχρέωσε σε πτώση τον Μπερίσα. Το κωμικοτραγικό είναι ότι ενώ σήμερα ο Μπερίσα εμφανίζεται ως «προστάτης» της ελληνικής μειονότητας και προσωπικός «υποστηρικτής» του Μπελέρη, όταν το 1995 αποκαλύφθηκε η δράση της ομάδας ΜΑΒΗ, στην οποία ανήκε ο Μπελέρης, ο Μπερίσα ήταν πρόεδρος της Αλβανίας. Και όσοι στο εσωτερικό της Ελλάδας επιχειρούσαν να κουκουλώσουν την υπόθεση ισχυρίζονταν ότι επρόκειτο για «σκευωρία του Μπερίσα» (για το ζήτημα βλ. «Ο άγνωστος Φρέντι Μπελέρης», «Εφ.Συν.», 29.5.2023)

Δεν χρειάζεται, βέβαια, να πάει κανείς τόσα πολλά χρόνια πίσω για να θυμηθεί την προσωπική πολιτική διαδρομή του Μπερίσα και τη σχέση του με την Ελλάδα. Μόλις πριν από λίγα χρόνια, ο ίδιος είχε προκαλέσει κρίση στις σχέσεις των δύο χωρών μιλώντας για τη «Μεγάλη Αλβανία» που περιλαμβάνει μέχρι και την Πρέβεζα. Είχε τότε υποχρεωθεί να ακυρώσει την επίσκεψή του στην Αλβανία ο Δημήτρης Αβραμόπουλος, υπουργός Εξωτερικών της κυβέρνησης Σαμαρά (Δώρα Αντωνίου, «Τη Μεγάλη Αλβανία ονειρεύεται ο Μπερίσα», «Καθημερινή», 29.11.2012).

Αλλά ακόμα πιο πρόσφατα, ο Μπερίσα, τον Ιούλιο του 2019 είχε καταγγείλει την Ελλάδα ότι έχει μετατρέψει τις φυλακές της σε «σφαγείο Αλβανών», και ότι «41 Αλβανοί έχουν σκοτωθεί στις ελληνικές φυλακές από ρατσιστές με αντιαλβανικά ζωώδη ένστικτα». Ο Μπερίσα καλούσε την κυβέρνηση Μητσοτάκη να «αποτρέψει ρατσιστικά, απάνθρωπα ξεσπάσματα εναντίον Αλβανών στις φυλακές της Ελλάδας» και κατάγγελλε την αδιαφορία της αλβανικής κυβέρνησης.

Πώς συμβιβάζονται όλα αυτά; Τι ακριβώς συνδέει τον Μπερίσα με τον Μπελέρη και τον Μητσοτάκη; Άθελά του το έχει αποκαλύψει με τους προσωπικούς του χειρισμούς ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Με την απόφασή του να εντάξει τον Φρέντι Μπελέρη στο ευρωψηφοδέλτιο της Ν.Δ. ο κ. Μητσοτάκης παραδέχτηκε με κυνικό τρόπο ότι αυτό που πρωτεύει γι’ αυτόν είναι η εξασφάλιση της δικής του κυριαρχίας στο εσωτερικό μέτωπο. Με το χρίσμα του κομματικού ευρωβουλευτή στον Μπελέρη πέταξε στα σκουπίδια όσα έλεγε η επίσημη κομματική και κρατική προπαγάνδα για την υπόθεση της ελληνικής μειονότητας. Ενδεικτικό αυτής της επιλογής είναι και η προσωπική απόφαση του κ. Μπελέρη να δηλώσει φανατικός νεοδημοκράτης.

Τρεις μήνες πριν από το σχόλιο του Νεόκοπου, το ίδιο δημοσιογραφικό συγκρότημα δημοσίευε συνέντευξη του Μπελέρη στην οποία προβάλλονταν οι ακριβώς αντίθετοι ισχυρισμοί. Ο Νίκος Χασαπόπουλος τον ρώτησε: «Η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση πως με την υποψηφιότητά σας κλείνει το μάτι στην Ακροδεξιά. Ποια η άποψή σας για αυτό και ποια είναι η πολιτική σας διαδρομή μέχρι σήμερα;» Και ο Μπελέρης απάντησε κατηγορηματικά: «Από τη δεκαετία του ’90 που βρίσκομαι στην Ελλάδα είχα σχέσεις με τη Νέα Δημοκρατία και την ΟΝΝΕΔ. Όμως επειδή συχνά εκπροσωπούσα για διάφορα ζητήματα την Ελληνική Εθνική Μειονότητα της Αλβανίας, είχα επαφές με όλα τα κόμματα και είχα συναντήσει όλους σχεδόν τους πολιτικούς αρχηγούς. Πώς μιλάνε κάποιοι για Ακροδεξιά;» («Φρέντι Μπελέρης στο Βήμα», 12.5.2024).

Πρόκειται για τη μισή αλήθεια. Γιατί ο νέος ευρωβουλευτής του κ. Μητσοτάκη είχε πράγματι σχέσεις με όλα τα κόμματα, αλλά το κύριο στήριγμά του ήταν η Ακροδεξιά, ακόμα και στην πιο γκροτέσκα μορφή της, τη Χρυσή Αυγή (βλ. «Ο Μάκης Βορίδης πίσω από τον Φρέντι Μπελέρη», 17.4.2024) και «Ο κ. Μπελέρης, η Ν.Δ., η Ακροδεξιά και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο», 26.5.2024).

Για το ζήτημα αυτό την ευθύνη φέρει βέβαια ο κ. Μητσοτάκης, ο οποίος για δικούς του μικροκομματικούς λόγους δεν δίστασε τη μια μέρα να εμφανιστεί ως ο προστάτης της ελληνικής μειονότητας και την επομένη να αποσύρει τον Μπελέρη από τη Χιμάρα στις Βρυξέλλες, μόνο και μόνο για να κλείσει το μάτι στους ψηφοφόρους του Βελόπουλου και του Κασιδιάρη. Σ’ αυτό το κλίμα δεν ήταν δύσκολο να προκύψει κι αυτή η τυχοδιωκτική συμμαχία με τον Σαλί Μπερίσα, τον «πρωθυπουργό των πυραμίδων», που λέει κι ο Νεόκοπος. Για να αποδειχτεί μια ακόμα φορά ότι εδώ είναι Βαλκάνια.