[15.7.2024]

Μπορεί η κυβέρνηση Μητσοτάκη να υποστηρίζει σε όλα τα διεθνή φόρα την ανάγκη υποστήριξης της Συμφωνίας των Πρεσπών, αλλά δεν παύει να κλείνει το μάτι στην εγχώρια Ακροδεξιά και να θυμίζει την αρχική της αντίθεση, την κατασυκοφάντηση της Συμφωνίας και την ανάθεση το 2019 στην πτέρυγα Σαμαρά του ρόλου της εκπροσώπησης της σκληρής «εθνικοφροσύνης» [βλ. σχετ. «Τα δέκα ψέματα του κ. Σαμαρά», «Εφ.Συν.» 10.2.2019).

Σ’ αυτό το πλαίσιο έχει ιδιαίτερη σημασία ο θεσμικός τρόπος λειτουργίας των οργάνων της πολιτείας. Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση της Περιφερειακής Επιτροπής της Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης, όπου στις 30.5.2024 ο περιφερειάρχης Χριστόδουλος Τοψίδης (εκλεγμένος ως «αντάρτης» της Ν.Δ.) έκανε δεκτό το αίτημα του σωματείου «Επιτροπή Ελληνισμού» για την τοποθέτηση μιας αναθηματικής στήλης στον προαύλιο χώρο του Διοικητηρίου Δράμας, η οποία στη μία πλευρά της θα έφερε το σύμβολο της Βεργίνας και τη φράση «Αντίσταση και αγώνας κατά της Συμφωνίας των Πρεσπών».

Στην απόφαση αυτή αντέδρασε η παράταξη «Ανεξάρτητη Ενωτική Πρωτοβουλία» σχολιάζοντας την απόφαση αυτή της πλειοψηφούσας παράταξης του κ. Τοψίδη: «Επικίνδυνα μονοπάτια διαβαίνει η Περιφερειακή Αρχή για να εξοφλήσει γραμμάτια απέναντι σε ακροδεξιές οργανώσεις χωρίς να σκεφτεί τη ζημιά που προκαλεί απέναντι στην εξωτερική πολιτική της χώρας. Κύριε Τοψίδη, οι Περιφερειάρχες δεν κάνουν εξωτερική πολιτική, ειδικά τώρα που στο κράτος της Βόρειας Μακεδονίας έχει επικρατήσει η άνοδος του εθνικισμού. Φτάνει πια με το λαϊκισμό στα εθνικά θέματα. Η εξωτερική πολιτική είναι σοβαρή υπόθεση και δεν ενδείκνυται για εσωτερικές παραταξιακές ισορροπίες. Σας καλούμε να ακυρώσετε την απόφαση που μόνο κακό μπορεί να προκαλέσει στον τόπο».

Ο εκπρόσωπος της «Ανεξάρτητης Ενωτικής Πρωτοβουλίας» Στέργιος Ηλιόπουλος προσέφυγε στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας – Θράκης, ζητώντας να ακυρωθεί η απόφαση και στις 27 Ιουνίου συγκλήθηκε η αρμόδια Επιτροπή του άρθρου 7 του Ν. 2839/2000 της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης και μελέτησε το ζήτημα.

Μια σημαντική εισήγηση

Στην εισήγησή της η Πρόεδρος της Επιτροπής Σεραφίνα Σταμπολίδου πρότεινε καταρχήν να μη γίνει δεκτό το αίτημα της Περιφερειακής Επιτροπής Δράμας που ζητούσε να απορριφθεί η προσφυγή του κ. Ηλιόπουλου, λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος του προσφεύγοντος. Σύμφωνα με την εισηγήτρια «κατοχυρώνεται και ένα δικαίωμα θεσμικής τάξης για την άσκηση προσφυγής».

Ως προς την ουσία της προσφυγής, η εισηγήτρια ήταν απολύτως σαφής. Η πρότασή της ήταν να γίνει δεκτή η προσφυγή του κ. Ηλιόπουλου:

«α. Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 28 του Συντάγματος: “1. Οι γενικά παραδεγμένοι κανόνες του διεθνούς δικαίου, καθώς και οι διεθνείς συμβάσεις, από την επικύρωσή τους με νόμο και τη θέση τους σε ισχύ σύμφωνα με τους όρους καθεμιάς, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του εσωτερικού ελληνικού δικαίου και υπερισχύουν από κάθε άλλη αντίθετη διάταξη νόμου. H εφαρμογή των κανόνων του διεθνούς δικαίου και των διεθνών συμβάσεων στους αλλοδαπούς τελεί πάντοτε υπό τον όρο της αμοιβαιότητας”.

β. Με τον ν. 4588/2019 κυρώθηκε και έχει την ισχύ, που προβλέπει το άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος, η Τελική Συμφωνία για την Επίλυση των Διαφορών οι οποίες περιγράφονται στις Αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών 817 (1993) και 845 (1993), τη Λήξη της Ενδιάμεσης Συμφωνίας του 1995, και την Εδραίωση Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης μεταξύ των Μερών (Πρέσπες, 17 Ιουνίου 2018). Στο άρθρο 6 του ως άνω νόμου προβλέπεται: “1. Με στόχο την ενίσχυση των φιλικών διμερών σχέσεων κάθε Μέρος θα λάβει αμέσως αποτελεσματικά μέτρα προκειμένου να απαγορεύσει εχθρικές δραστηριότητες, ενέργειες ή προπαγάνδα από κρατικές υπηρεσίες ή υπηρεσίες αμέσως ή εμμέσως ελεγχόμενες από το κράτος και για την πρόληψη δραστηριοτήτων που πιθανόν να υποδαυλίζουν το σωβινισμό, την εχθρότητα, τον αλυτρωτισμό και τον αναθεωρητισμό εναντίον του άλλου Μέρους. Εάν συμβούν τέτοιου είδους δραστηριότητες, τα Μέρη θα λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα. 2. Έκαστο Μέρος θα λάβει αμελλητί αποτελεσματικά μέτρα για να αποθαρρύνει και να αποτρέπει οποιεσδήποτε πράξεις από ιδιωτικές οντότητες που πιθανόν υποδαυλίζουν την βία, το μίσος ή την εχθρότητα εναντίον του άλλου μέρους. Εάν μια ιδιωτική οντότητα στο έδαφος ενός Μέρους εμπλακεί σε τέτοιου είδους δραστηριότητες εν αγνοία του εν λόγω Μέρους, αυτό το Μέρος, μόλις λάβει γνώση αυτών των ενεργειών, θα λάβει αμελλητί όλα τα απαραίτητα μέτρα που του παρέχει ο νόμος. 3. Έκαστο Μέρος θα αποτρέπει και θα αποθαρρύνει ενέργειες, περιλαμβανομένων των προπαγανδιστικών, από ιδιωτικές οντότητες που πιθανόν υποδαυλίζουν το σωβινισμό, την εχθρότητα, τον αλυτρωτισμό και τον αναθεωρητισμό σε βάρος του άλλου Μέρους”. Μετά την κύρωσή της, λοιπόν, με το ν. 4588/2019, η “Συμφωνία των Πρεσπών” (όπως καθιερώθηκε να λέγεται η ως άνω Συμφωνία), αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του εσωτερικού ελληνικού δικαίου.

Με βάση τα παραπάνω, η προσβαλλόμενη απόφαση, με την οποία έγινε αποδοχή της δωρεάς της πιο πάνω αναθηματικής στήλης, στην οποία θα αναγράφεται “Αντίσταση και αγώνας κατά της Συμφωνίας των Πρεσπών” και θα απεικονίζονται σύμβολα του αγώνα κατά της συμφωνίας αυτής, προκειμένου μάλιστα να τοποθετηθεί στον προαύλιο χώρο του Διοικητηρίου Δράμας, είναι μη νόμιμη, διότι παραβιάζει την διάταξη του άρθρου 6 του πιο πάνω νόμου, με την οποία καθιερώνεται ρητή υποχρέωση των μερών να λάβουν μέτρα, προκειμένου να προληφθούν δραστηριότητες που πιθανόν να υποδαυλίζουν το σωβινισμό, την εχθρότητα, τον αλυτρωτισμό και τον αναθεωρητισμό εναντίον του άλλου μέρους, να αποθαρρύνουν και να αποτρέπουν οποιεσδήποτε πράξεις από ιδιωτικές οντότητες που πιθανόν υποδαυλίζουν την βία, το μίσος ή την εχθρότητα εναντίον του άλλου μέρους, να αποθαρρύνουν ενέργειες, περιλαμβανομένων των προπαγανδιστικών, από ιδιωτικές οντότητες που πιθανόν υποδαυλίζουν το σωβινισμό, την εχθρότητα, τον αλυτρωτισμό και τον αναθεωρητισμό σε βάρος του άλλου μέρους.

Kατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η προσβαλλόμενη απόφαση είναι μη νόμιμη και ακυρωτέα.

Επειδή με βάση τα παραπάνω, ο λόγος της προσφυγής κρίνεται βάσιμος.

Ενόψει των ανωτέρω, εισηγούμαι την αποδοχή της υπό κρίση προσφυγής.

ΕΙΣΗΓΟΥΜΑΙ

Την αποδοχή της από 12.06.2024 και με αριθ. πρωτ. 68962/12.06.2024 προσφυγής του Στεργίου Ηλιόπουλου του Δημητρίου, Περιφερειακού Συμβούλου Α.Μ.Θ. και την ακύρωση της με αριθμό 448/2024 απόφασης της Περιφερειακής Επιτροπής της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης».

Και η τελική απόφαση:

«Η Επιτροπή, αφού άκουσε την εισήγηση, μελέτησε όλα τα στοιχεία του σχηματισθέντος φακέλου, μετά από διαλογική συζήτηση μεταξύ των μελών και αφού σκέφθηκε κατά Νόμον

ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ ΟΜΟΦΩΝΑ τα εξής:

Δέχεται την από 12-06-2024 και με αριθ. πρωτ. 68962/12.06.2024 προσφυγή του Στεργίου Ηλιόπουλου του Δημητρίου και ακυρώνει τη με αριθμό 448/2024 απόφαση της Περιφερειακής Επιτροπής Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης, σύμφωνα με τις σκέψεις που εκτέθηκαν αναλυτικά ανωτέρω και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της παρούσας απόφασης».