του Δημήτρη Ψαρρά

[4.10.2026]

Όσο πλησιάζουν οι εκλογές, τόσο πυκνώνουν οι «αποκλειστικές» πληροφορίες που βγαίνουν από κάθε λογής σεντούκια, προκειμένου να πειστεί ο πολίτης και να ψηφίσει «σωστά». Τις τελευταίες μέρες τα φώτα της δημοσιότητας στράφηκαν στις «πολιτικές εξαγγελίες» του καταδικασμένου για τη διεύθυνση της ναζιστικής εγκληματικής οργάνωσης Χρυσή Αυγή Ηλία Κασιδιάρη, ο οποίος αποφυλακίστηκε στις 15 Σεπτεμβρίου, έχοντας εκτίσει μέρος των 13 ετών της καταδίκης του (χάρη στην αξιοποίηση των «μεροκάματων» ως «βοηθός νοσοκόμος» στις φυλακές Δομοκού). Και εκείνος φρόντισε να ανακοινώσει τη στήριξή του στη «Συμμαχία Ελλήνων», το τριμελές υπόλειμμα των «Σπαρτιατών», χωρίς να ξεκαθαρίζει το πώς σχεδιάζει να πολιτευθεί ο ίδιος («Ποιος κλείνει το μάτι στην Ακροδεξιά;», 22.9.2026).

Αυτό που εμφανίζει ως ισχυρό του χαρτί ο Κασιδιάρης είναι η Έκθεση του ΟΑΣΕ (Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη, OSCE), μέσω του Γραφείου Δημοκρατικών Θεσμών και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ODIHR) για τις εκλογές του 2023 στην Ελλάδα και οι επικριτικές αναφορές του κειμένου στις προεκλογικές ρυθμίσεις. Σύμφωνα με τον Κασιδιάρη, η Έκθεση αυτή δικαιώνει τον ίδιο και τα πολιτικά σχήματα που επιχείρησε να κατεβάσει στις εκλογές του 2023.

Η «έκθεση-φάντασμα» και ο κ. Κοττάκης

Δεν θα άξιζε τον κόπο να ασχοληθεί κανείς με τους ισχυρισμούς αυτούς του Κασιδιάρη και των πρώην «Σπαρτιατών», αν δεν είχαν αναπαραχθεί χωρίς καμιά αμφισβήτηση από το σύνολο σχεδόν των μέσων ενημέρωσης. Ακόμα και εκείνοι που θέλουν εμφανίζονται ως σοβαροί και αξιόπιστοι δημοσιογράφοι δεν μπήκαν στον κόπο να ελέγξουν τι πραγματικά γράφει η επίμαχη Έκθεση.

Η πιο ακραία αντίδραση φέρει την υπογραφή του διευθυντή της «Εστίας» Μανώλη Κοττάκη, ο οποίος, μιλώντας σε ραδιοφωνικό σταθμό της Λαμίας, όταν ρωτήθηκε για την Έκθεση του ΟΑΣΕ που επικαλείται ο Κασιδιάρης, ισχυρίστηκε ότι όσο κι αν έψαξε την Έκθεση αυτή δεν τη βρήκε («Lamia Polis 87,7 FM», 28.9.2026)!

Λέει ο κ. Κοττάκης: «Εγώ το έψαξα και απευθύνθηκα στον ΟΑΣΕ. Η εικόνα που είχαμε μέχρι την Παρασκευή από άνθρωπο σοβαρό, ο οποίος δεν έχει κανένα λόγο να μου πει ψέματα, είναι ότι δεν έχουν βρει κάποια τέτοια αντίστοιχη έκθεση σαν αυτή που επικαλέστηκε [ο Κασιδιάρης]».

Στη συνέχεια ο κ. Κοττάκης ξεκαθαρίζει ότι και ο ίδιος είναι αντίθετος στην απαγόρευση κομμάτων, ενώ επικρίνει τους Σπαρτιάτες με την κατηγορία ότι «τέσσερα χρόνια δεν έχουν ασκήσει εθνική αντιπολίτευση»…

Βέβαια για να βρει την «έκθεση-φάντασμα» ο κ. Κοττάκης δεν χρειαζόταν να «απευθυνθεί στον ΟΑΣΕ» ή να ζητήσει βοήθεια από «άνθρωπο σοβαρό». Αρκεί να άνοιγε τον επίσημο ιστότοπο του διεθνούς οργανισμού και θα έβρισκε εύκολα την έκθεση στην επίσημη αγγλική της μορφή, αλλά και σε ελληνική (ανεπίσημη) μετάφραση: «Greece, Early Parliamentary Elections, 21 May 2023: Final Report», 21.11.2023.

Αλλά αφού όλα τα μέσα ενημέρωσης αρκέστηκαν να αναπαράγουν την άποψη Κασιδιάρη για την Έκθεση του ΟΑΣΕ και ο μόνος που την αναζήτησε δεν τη βρήκε, μήπως ισχύουν οι ισχυρισμοί των τριών πρώην «Σπαρτιατών» και ήδη ιδρυτών της «Συμμαχίας Ελλήνων»; Όχι βέβαια.    

Τι πραγματικά λέει η Έκθεση

Η Έκθεση του ΟΑΣΕ δεν λέει βέβαια αυτά που ισχυρίζεται ο Κασιδιάρης και οι ακόλουθοί του. Μπορεί καθένας να το διαπιστώσει διαβάζοντάς την. Παραθέτω τα αποσπάσματα της Έκθεσης που αφορούν το θέμα μας:

1. «Ο Eκλογικός Νόμος έχει υποστεί ουσιαστικές αλλαγές. Ειδικότερα, το 2023 υιοθετήθηκαν τροποποιήσεις που απαγορεύουν τη συμμετοχή στις εκλογές στα κόμματα η ηγεσία των οποίων έχει καταδικαστεί για σοβαρά αδικήματα ή εάν το κόμμα δεν “υπηρετεί την ελεύθερη λειτουργία του [ελληνικού] δημοκρατικού πολιτεύματος”. Η γενική διατύπωση των τροποποιήσεων ήγειρε ανησυχίες για πιθανή αυθαίρετη εφαρμογή τους σε μελλοντικές εκλογές» (σελ. 1). Η αναφορά σ’ αυτές τις «ανησυχίες» δεν σχετίζεται βέβαια με τον Κασιδιάρη και τους «Έλληνες». Εδώ γίνεται λόγος για την αντίδραση της αριστερής αντιπολίτευσης (τότε ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν αξιωματική αντιπολίτευση), ενώ οι «ανησυχίες» αναφέρονται σαφώς σε εκλογές «μελλοντικές».
2. Σε «μελλοντικές» εκλογές αναφέρεται και παρακάτω, όπου γίνεται παραδεκτή η απαγόρευση συμμετοχής στις εκλογές κομμάτων, διότι «η απαγόρευση μπορεί να συντάσσεται με τους συγκεκριμένους επιτρεπόμενους λόγους περιορισμών, όπως ορίζονται στο άρθρο 11 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών», ωστόσο προστίθεται η παρατήρηση ότι «η ευρεία διατύπωση των τροποποιήσεων ελλοχεύει τον κίνδυνο αυθαίρετης εφαρμογής τους σε μελλοντικές εκλογές» (σελ. 6).
3. Ειδικά για την περίπτωση του κόμματος που λάνσαρε τότε ο Κασιδιάρης («Έλληνες») υπάρχουν αναφορές, οι οποίες όμως δεν συνοδεύονται από επιφυλάξεις για τις ρυθμίσεις εις βάρος του:

– «Το νεοσυσταθέν κόμμα “Έλληνες” απορρίφθηκε συνεπεία των πρόσφατων τροποποιήσεων, λόγω της καταδίκης ενός εκ των ηγετών του για σοβαρά αδικήματα» (σελ. 2).

– «Ο κοινοβουλευτικός διάλογος κινήθηκε γύρω από τις διαφορετικές απόψεις των κομμάτων αναφορικά με τις τροποποιήσεις του νόμου που οδήγησαν στην απαγόρευση συμμετοχής στις εκλογές αυτές του νεοϊδρυθέντος κόμματος “Έλληνες”, λόγω της καταδίκης ενός εκ των ηγετών του για σοβαρά αδικήματα» (σελ. 4-5).

– «Η πιο πολυσυζητημένη απόρριψη [κόμματος] αφορούσε το νεοσύστατο κόμμα “Έλληνες” λόγω της καταδίκης ενός εκ των ηγετών του για σοβαρά αδικήματα, και ως συνέπεια των πρόσφατων τροποποιήσεων» (σελ. 13).

– Για τον ίδιο τον Κασιδιάρη, η Έκθεση αναφέρει: «Το κόμμα “Έλληνες” ιδρύθηκε από τον Ηλία Κασιδιάρη, πρώην βουλευτή, ο οποίος εκτίει σήμερα ποινή φυλάκισης 13 ετών για τον ηγετικό του ρόλο στο πρώην κοινοβουλευτικό κόμμα “Χρυσή Αυγή”, το οποίο κηρύχθηκε εγκληματική οργάνωση το 2020. Καταδικάστηκε για ανθρωποκτονία, ρατσιστική βία και νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, ενώ εκκρεμεί έφεση» (σελ. 5). Αλήθεια, ο κ. Κασιδιάρης και οι ακόλουθοί του που προβάλλουν ως πανάκεια αυτή την Έκθεση, συμφωνούν ότι έχει καταδικαστεί για «για ανθρωποκτονία, ρατσιστική βία και νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες»;

4. Είναι γεγονός ότι η Έκθεση ασκεί κάποια κριτική και προτείνει ορισμένα μέτρα για τις «μελλοντικές» εκλογές. Αλλά οι παρατηρήσεις αυτές βρίσκονται στον αντίποδα των όσων προτείνουν οι πρώην και οι νυν χρυσαυγίτες. Έχουν απόλυτη σχέση με τις παρατηρήσεις της προοδευτικής και αριστερής αντιπολίτευσης. Εντελώς ενδεικτικά:

– Παρατηρείται ότι «η Ελλάδα υπέγραψε αλλά δεν κύρωσε τη Σύμβαση-Πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης του 1994 για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων και δεν συλλέγει στατιστικά στοιχεία για τους μειονοτικούς πληθυσμούς» (σελ. 15).

– Και παρακάτω: «Λίγο μετά τις εκλογές του 2019, η ΕΡΤ και το ΑΠΕ-ΜΠΕ τέθηκαν υπό την άμεση εποπτεία του γραφείου του πρωθυπουργού. Η θεσμική ρύθμιση αυτή σε συνδυασμό με την τοποθέτηση του πρώην διευθυντή επικοινωνίας της ΝΔ, μετά από πρόταση της κυβέρνησης, ως προέδρου της ΕΡΤ το 2019, ενίσχυσε την ήδη υπάρχουσα αντίληψη ότι οι ραδιοτηλεοπτικοί σταθμοί δεν είναι πλήρως ανεξάρτητοι» (σελ. 20).

– «Η κριτική δημοσιογραφία καταστέλλεται περαιτέρω από την αυξανόμενη πρακτική των στρατηγικών αγωγών κατά της δημόσιας συμμετοχής (SLAPPs) όπου οι ενάγοντες απαιτούν σκόπιμα υπερβολικές οικονομικές κυρώσεις, συχνά με αποτέλεσμα να αποθαρρύνεται η κριτική δημοσιογραφία» (σελ. 21).

5. Υπάρχει, τέλος, και η ακόλουθη αναφορά στη δίκη της Χρυσής Αυγής:

– «Ορισμένοι συνομιλητές της Αποστολής του ODIHR αξιολόγησαν θετικά την ανακήρυξη του πρώην κοινοβουλευτικού κόμματος Χρυσή Αυγή σε εγκληματική οργάνωση το 2020, καθώς μείωσε την ξενοφοβική και εμπρηστική ρητορική κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας. Ωστόσο, αντιλήφθηκαν επίσης ότι η μισαλλόδοξη ορολογία στην πολιτική έχει επικρατήσει μέσω διαφόρων διαύλων στην κοινωνία, ιδιαίτερα δε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης» (σελ. 15). Μήπως έχουν να πουν και γι’ αυτό κάτι οι «Σύμμαχοι» του Κασιδιάρη;

Το κόμμα-φάντασμα

Όλα αυτά που αναφέρει η Έκθεση δεν είναι βέβαια καινούργια. Και οι αδυναμίες των νομοθετικών ρυθμίσεων της κυβέρνησης Μητσοτάκη ήταν αναμενόμενες, από τη στιγμή που τις σχετικές πρωτοβουλίες είχε αναλάβει από το Μαξίμου στις αρχές του 2023 ο Μάκης Βορίδης. Λίγο άκομψο να αναθέτει κανείς σ’ αυτό το πρόσωπο τη θεσμική αντιμετώπιση της ναζιστικής οργάνωσης «Χρυσή Αυγή» που είχε ήδη κριθεί από το κακουργιοδικείο ως εγκληματική. Γιατί βέβαια ο Βορίδης ήταν εκείνος που ορίστηκε από τον καταδικασμένο δικτάτορα Παπαδόπουλο να διαδεχτεί τον Μιχαλολιάκο στη θέση του αρχηγού της «Νεολαίας» του. Για το περιεχόμενο των ρυθμίσεων Βορίδη έχουμε γράψει εγκαίρως με τον Γιάννη Μπασκάκη («Τα ναζιστικά εγκλήματα και οι… παρεξηγήσιμες ασάφειες της τροπολογίας», «Εφ.Συν.», 4.2.2023). Τα όσα λέει η Έκθεση του ΟΑΣΕ απλώς επιβεβαιώνουν τις παρατηρήσεις μας.

Αλλά αυτό που αξίζει να παρατηρήσει κανείς είναι το γεγονός ότι ο Κασιδιάρης, ενώ εμφανίζεται θερμός υποστηρικτής της «Συμμαχίας Ελλήνων», αποφεύγει να ξεκαθαρίσει τη σχέση του μαζί τους και δηλώνει ότι το αν και πώς θα κατέβει στις εκλογές θα το ανακοινώσει την τελευταία στιγμή. Δυστυχώς, όμως, με όσα έκανε ήδη τους έχει κάψει τους καημένους τους τρεις πρώην «Σπαρτιάτες» που του απέμειναν. Ιδού γιατί:

Από την πρώτη στιγμή φρόντισε να εμφανιστεί ο ίδιος ως το πρόσωπο της «Συμμαχίας». Δείτε τον κορδωμένο στην ιστοσελίδα των «Ελλήνων» που από κόμμα τώρα εμφανίζεται ως «Ενημέρωση»:

Όλοι θυμόμαστε την ανάλογη φωτογράφησή του δίπλα στο σήμα «Έλληνες Γ.Τ.Π.». Ποιο είναι το πρόβλημα; Μα ο Άρειος Πάγος, στην απόφασή του με την οποία απέκλεισε τον συνδυασμό «Έλληνες» από τις εκλογές του 2023, γράφει τα εξής:

«Η ίδρυση του ως άνω πολιτικού κόμματος (Εθνικό Κόμμα-Έλληνες) από τον προαναφερόμενο Ηλία Κασιδιάρη επιβεβαιώνεται […] από φωτογραφίες και συγκεκριμένα: α) η υπ’ αριθμ. 1 φωτογραφία του Ηλία Κασιδιάρη, εντός της δικαστικής αίθουσας, ο οποίος κρατεί στα χέρια του, επιδεικνύοντάς το στο φωτογραφικό φακό, έντυπο, στο οποίο αναγράφεται ευκρινώς “Ψηφίζω Εθνικό Κόμμα-Έλληνες – Ιδρυτής Ηλίας Κσιδιάρης” και β) φωτογραφία του ιδίου (Ηλία Κασιδιάρη) μπροστά από κίονες και στο πλάι η ένδειξη Έλληνες» (Άρειος Πάγος, Δικαστήριο, Α1 Πολιτικό Τμήμα, αρ. 8/2023, 2.5.2923, σελ 75).

Δείτε τις δύο φωτογραφίες:

Μ’ άλλα λόγια, με την προκλητική πρόσφατη φωτογράφησή του ο Κασιδιάρης επανέλαβε όσα είχε κάνει το 2023 και έτσι έκαψε τους πρώην «Σπαρτιάτες» και νυν «Συμμάχους» του. Η απόφαση του Αρείου Πάγου δεν μπορεί παρά να τους αποκλείει από τις εκλογές, εφόσον έχει ήδη κρίνει ότι η «φωτογράφηση» Κασιδιάρη επιβεβαιώνει ότι αυτός προβάλλει ως «ιδρυτής» του κόμματος.

Το σχέδιο, λοιπόν, του Κασιδιάρη είναι απλό. Θέλει να προκαλέσει τον αποκλεισμό της «Συμμαχίας Ελλήνων» και έτσι να έχει να λέει για το πόσο τον φοβάται και τον αδικεί το «σύστημα». Και με τον συνήθη χοντροκομμένο τρόπο που μεταφέρουν οι ναζιστές τα αρχαία ελληνικά πρότυπα, στο μυαλό του Κασιδιάρη τα πρόσωπα των τριών πρώην Σπαρτιατών που τον ακολουθούν, παίρνουν τη μορφή της Ιφιγένειας που θυσιάζεται για χάρη του.