του Δημήτρη Ψαρρά

[10.1.2026]

Η απάντηση στο ερώτημα του τίτλου βρίσκεται εύκολα. Αντιγράφω από το δικό μου βιβλίο «Μια θητεία. Το “επιτελικό κράτος” του Κυριάκου Μητσοτάκη» (εκδ. Πόλις, Αθήνα 2024, σ. 21-23). Να τι έκανε ακριβώς πριν από 10 χρόνια ο σημερινός πρωθυπουργός:

Η πρώτη κίνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, μόλις ανέλαβε την προ­εδρία της Ν.Δ. τον Ιανουάριο του 2016, ήταν να αλλάξει το κατα­στατικό του κόμματος. Το νέο καταστατικό εγκρίθηκε στο 10ο Συνέδριο του κόμματος τον Απρίλιο του 2016 και σχολιάστηκε ως βήμα προς «την ανανέωση και τον εκσυγχρονισμό» («Το Βήμα», 24.4.2016). Δεν δόθηκε, τότε, καθόλου προσοχή στη βασική αλλαγή που επέφερε o κ. Μητσοτάκης, ότι δηλαδή κατάργησε την ισχύουσα καταστατι­κή ρύθμιση για τον ορισμό των υποψήφιων βουλευτών και ανέ­λαβε ο ίδιος προσωπικά την κατάρτιση της εκλογικής λίστας!

Το έως τότε ισχύον καταστατικό είχε εγκριθεί στο 9ο Συνέ­δριο του κόμματος επί Αντώνη Σαμαρά και προέβλεπε στο άρ­θρο 19 («Επιλογή των υποψηφίων Βουλευτών») ότι ο πρόεδρος έχει αποκλειστική αρμοδιότητα στον ορισμό μόνο των υποψη­φίων Επικρατείας και των υποψηφίων ευρωβουλευτών (παρ. 1). Όλοι οι υπόλοιποι υποψήφιοι επιλέγονταν από τα μέλη του κόμματος με μυστική ψηφοφορία. Η περιγραφή αυτής της δια­δικασίας καταλάμβανε τρεις σελίδες του καταστατικού (600 λέξεις). Ο πρόεδρος είχε βέβαια και εδώ τον τελευταίο λόγο, αλλά με βάση τον πίνακα υποψηφίων που είχαν ψηφίσει τα μέ­λη. Το 10ο Συνέδριο, που οργάνωσε ο κ. Μητσοτάκης, εξαφά­νισε εντελώς αυτές τις τρεις σελίδες. Οι 600 λέξεις του άρθρου 19 περιορίστηκαν σε μόλις 35 λέξεις του νέου άρθρου 30. Η αλ­λαγή διατηρήθηκε και στο ισχύον καταστατικό που υιοθετήθη­κε από το 14ο Συνέδριο της Ν.Δ. τον Μάιο του 2022. Και τι λέει αυτό το νέο άρθρο;

«Ο Πρόεδρος του Κόμματος καταρτίζει τα ψηφοδέλτια των Εθνικών και Ευρωπαϊκών Εκλογών. Για την επιλογή των υποψηφίων βουλευτών εφαρμόζει σύστημα αξιολόγησης, συστήνει Μητρώο Υποψηφίων Βουλευτών και μπορεί να ζη­τεί τη γνώμη των μελών του Κόμματος».

Η εκπληκτική αυτή διατύπωση, ότι δηλαδή ο πρόεδρος αποφα­σίζει για όλα τα ψηφοδέλτια (όχι μόνο το Επικρατείας και των ευρωεκλογών) και, αν θέλει, ρωτάει και τα μέλη, δεν έχει όμοιό της σε κανένα καταστατικό δημοκρατικού κόμματος. Κυρίως, όμως, είναι αποκαλυπτική για τις πολιτικές προθέσεις του Κυρ. Μητσοτάκη. Μόλις ανέλαβε την αρχηγία της Ν.Δ., στόχος του ήταν να ελέγξει απολύτως το κόμμα, όπως απέδειξε και με την πρωτοφανή απόφασή του να διαλύσει σ’ αυτό το 10ο Συνέδριο την ΟΝΝΕΔ, και να την «επανιδρύσει».

Η στέρηση από τα κομματικά μέλη έστω και του συμβουλευ­τικού ρόλου που είχαν μέχρι το 2016 στην κατάρτιση των εκλο­γικών ψηφοδελτίων ισοδυναμούσε, στην πραγματικότητα, με διάλυση και του κόμματος. Βέβαια, κακά τα ψέματα: η Ν.Δ. δεν ήταν ποτέ κάτι παραπάνω από ένας εκλογικός μηχανισμός. Στη λογική όμως του Κυρ. Μητσοτάκη, ούτε αυτό ήταν ανεκτό. Και κατάφερε χωρίς σοβαρές αντιδράσεις να αφαιρέσει από τα κομ­ματικά μέλη ακόμα και αυτή τη στοιχειώδη αρμοδιότητα, εκμεταλλευόμενος το γεγονός ότι ανήλθε στην κομματική εξουσία έπειτα από μια δεύτερη εκλογική ήττα και έπειτα από μια άτυπη συμμαχία με την ακροδεξιά πτέρυγα του κόμματός του.

Η ουσιαστική διάλυση της Ν.Δ. από τον Κυρ. Μητσοτάκη επι­σφραγίστηκε από τον τρόπο που κυβερνά ο ίδιος από το 2019. Αυ­τό που βάφτισε με τον ευφημισμό «επιτελικό κράτος». Γιατί ποιος επέλεξε ως κυβερνήτες τον ανιψιό Δημητριάδη, τον ιδιωτικό πράκτορα Κοντολέοντα, τον φιλοχουντικό Κωνσταντίνο Λούλη, τον Πλεύρη και τον Γεωργιάδη; Πάντως όχι οι ψηφοφόροι της Ν.Δ.

Ήταν τα πρώτα βήματα της περίφημης «Omadas Alitheias».

Χρόνια Πολλά.