του Δημήτρη Ψαρρά

Από χτεσινή ανάρτηση των Εκδόσεων Πατάκη έγινε γνωστό ότι η Έρση Σωτηροπούλου είναι μεταξύ των ονομάτων με τις υψηλότερες πιθανότητες να κερδίσει το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας 2024! Η είδηση ασφαλώς είναι εξαιρετικά σημαντική. Η οριστική απόφαση θα ανακοινωθεί το μεσημέρι της Πέμπτης 10 Οκτωβρίου.

Στα σημερινά δημοσιεύματα για το έργο της Σωτηροπούλου δεν λείπει και η θλιβερή υπόθεση της δικαστικής απόφασης που έκρινε τον Ιανουάριο του 2008 ότι πρέπει να αποσυρθεί το σημαντικό βιβλίο της «Ζιγκ-Ζαγκ στις νεραντζιές» από τις σχολικές βιβλιοθήκες, μετά από «αίτηση» προς το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών του Κωνσταντίνου Πλεύρη εναντίον του Ελληνικού Δημοσίου, της Υπουργού Παιδείας Μαριέτας Γιαννάκου και του Υπουργού Πολιτισμού Γεωργίου Βουλγαράκη.

Η δικαστική αυτή απόφαση (511/18.1.2008) την οποία υπέγραφε ο Δημήτριος Γαβαλάς δεν περιοριζόταν στην αποδοχή της αίτησης Πλεύρη, αλλά επεκτεινόταν σε μια γενική καταγγελία της «προόδου», όπως την φανταζόταν ο δικαστής. Εντελώς ενδεικτικά:

«Το βιβλίο αυτό, όπως προκύπτει και από μία απλή ανάγνωσή του, περιέχει σαφώς κείμενα πορνογραφικά και χυδαία. Τα αναφερόμενα στην αίτηση, αποσπάσματα του βιβλίου, είναι κείμενα που βρίθουν από βωμολοχίες και αισχρές εκφράσεις. Το περιεχόμενο του εν λόγω βιβλίου κάθε άλλο παρά παιδαγωγικό είναι. Τα κείμενα του βιβλίου αυτού δεν έχουν σχέση με την λογοτεχνία αλλά με την πορνογραφία. […] Το ότι το βιβλίο αυτό έλαβε κάποιο κρατικό βραβείο, αυτό δεν σημαίνει τίποτε, άλλωστε δεν έλαβε βραβείο παιδαγωγικής, αλλά κάποιο βραβείο που μάλλον δεν τιμά τα μέλη της επιτροπής αυτής. Η χυδαιότητα, η βωμολοχία και η πορνογραφία δεν πρέπει ποτέ να βραβεύεται και κυρίως να κοσμεί τις σχολικές βιβλιοθήκες. Η πορνογραφία πρέπει να καταδικάζεται οπουδήποτε και αν υπάρχει.[…]

Αν ερευνήσουμε το παρελθόν και το παρόν τότε θα εξακριβώσουμε εάν έχουμε πρόοδο, τι είναι πρόοδος και τι συντελείται με την πάροδο των χρόνων και των αντιλήψεων.

 – Κάποτε στην Ελλάδα, πριν από σαράντα χρόνια, με το “εφάπαξ” αγόραζες σπίτι, σήμερα δεν αγοράζεις ούτε την πόρτα του σπιτιού, και σε λίγο δεν θα υπάρχει ούτε το εφάπαξ, αυτό είναι πρόοδος;

 – Κάποτε οι περισσότεροι νέοι πήγαιναν στην Εκκλησία, για να πλησιάσουν την αλήθεια, η οποία δεν είναι ιδεολογία, ή οποιαδήποτε άλλη αντίληψη, αλλά αλήθεια, φως και ζωή είναι μόνον ο Κύριος Ημών Ιησούς ΧΡΙΣΤΟΣ, σήμερα η νεολαία καταλήγει στα αναμορφωτήρια και σαπίζει από την χρήση των ναρκωτικών αυτό είναι πρόοδος;

 – Σήμερα όλοι οι “προοδευτικοί”, “μοντέρνοι” και “ψευτοκουλτουριάρηδες” μιλούν και γράφουν απαξιωτικά και περιφρονητικά για τους βασιλείς και την βασιλευομένη Δημοκρατία, ενώ επιμελώς αποκρύπτουν ότι τα κράτη με την καλλίτερη κοινωνική πολιτική και κοινωνικές παροχές όπως η Σουηδία, η Νορβηγία και η Δανία είναι “βασίλεια”.

 – Ακόμη και η τιμωρία πολλές φορές είναι ωφέλιμη για τα παιδιά, όπως τονίζουν οι μεγαλύτεροι παιδαγωγοί, όπως για παράδειγμα, είναι καλλίτερο και επιβάλλεται να δώσουμε στο παιδί μία επίπληξη ή ελαφριά σωματική τιμωρία όταν πάει να βάλει το δάκτυλό του στην πρίζα του ηλεκτρικού ρεύματος παρά να μη το επιπλήξουμε, να βάλει το δάκτυλο στην πρίζα και να σκοτωθεί».

Όταν εκδόθηκε αυτή η δικαστική απόφαση είχαν περάσει αρκετά χρόνια από την έκδοση του βιβλίου και υπήρχε ήδη διεθνής αναγνώριση της αξίας του, εφόσον είχε μεταφραστεί ήδη και είχε επαινεθεί από τα σοβαρότερα διεθνή λογοτεχνικά περιοδικά. Βέβαια είχε προηγηθεί στις 26 Σεπτεμβρίου 2001 ο βουλευτής της Ν.Δ. Πέτρος Τατούλης, ο οποίος είχε καταθέσει κοινοβουλευτική ερώτηση στον Υπουργό Πολιτισμού του ΠΑΣΟΚ Βαγγέλη Βενιζέλο, καταγγέλλοντας το βιβλίο ως «πορνογραφικού περιεχομένου», όμως δεν είχε δοθεί τότε άλλη συνέχεια.

Η υπόθεση θα είχε μόνο ιστορικό ενδιαφέρον για τη διείσδυση ακροδεξιών ιδεών στον χώρο της Δικαιοσύνης αν δεν συνδεόταν με ένα πρόσωπο που έχει πλέον αναλάβει κεντρικό ρόλο στη διακυβέρνηση του «επιτελικού κράτους», τον αντιπρόεδρο της Ν.Δ. Άδωνη Γεωργιάδη. Η ακραία αυτή δικαστική απόφαση του 2008 επικρίθηκε από το σύνολο των μέσων ενημέρωσης (εκτός από τα έντυπα της Ακροδεξιάς) και προκάλεσε την άμεση αντίδραση του Σωτήρη Χατζηγάκη, Υπουργού Δικαιοσύνης της κυβέρνησης Κώστα Καραμανλή. Η απόφαση ανακλήθηκε και η σημαντική συγγραφέας δικαιώθηκε.

Οι μόνοι που είχαν αντιδράσει ήταν ο Γιώργος Καρατζαφέρης, ο οποίος στη μεσημεριανή του εκπομπή στο ιδιωτικό του κανάλι «Τηλεάστυ» υποστήριξε τη λογοκριτική απόφαση (5.5.2008) και ο τότε υπαρχηγός του Άδωνης Γεωργιάδης, ο οποίος έθεσε το θέμα ολομέλεια της Βουλής (8.5.3008), λέγοντας μεταξύ άλλων:

«Και έρχομαι στο συγκεκριμένο παράδειγμα για να καταλάβετε τι εννοώ. Πριν από λίγες μέρες δημοσιεύτηκε –ο ελληνικός κόσμος το έμαθε από ένα πρωτοσέλιδο κυρίως της “Ελευθεροτυπίας”– η απόφαση ενός δικαστηρίου. Συγκεκριμένα, ο δικηγόρος Κώστας Πλεύρης, ένα πρόσωπο το οποίο έχει την αντιπάθεια της κοινής γνώμης, την αντιπάθεια των Μέσων -εγώ δεν θα πω καλώς ή κακώς, εγώ θα πω τα πραγματικά γεγονότα- πήγε ως πολίτης και άσκησε ένα νόμιμο δικαίωμά του και ζήτησε κάτι και το αρμόδιο δικαστήριο αποφάσισε ότι έχει δίκιο στα ασφαλιστικά μέτρα και το βιβλίο απεσύρθη. Μιλάμε για το βιβλίο “Ζιγκ-ζαγκ στις νεραντζιές”. Προσέξτε, δεν απεσύρθη γενικώς ούτε απαγορεύτηκε η κυκλοφορία του -για όλους αυτούς που λέγανε για μεσαίωνα και διάφορες άλλες ανοησίες- απεσύρθη από τις σχολικές βιβλιοθήκες. Και θα πω και τη γνώμη μου και ως γονέας και ως εκπαιδευτικός, καλώς απεσύρθη από τις σχολικές βιβλιοθήκες για όσους έχουν διαβάσει το βιβλίο, αλλά δεν έχει καμμία σημασία η γνώμη μου, πάμε στα γεγονότα.

Όλα τα Μέσα, λοιπόν, -η “μιντιοκρατία” ένα θέμα που πουλάει- άρχισαν να φωνάζουν “νέος μεσαίωνας, “ο γνωστός χουντικός” κ.λπ.. Ελευθερία του λόγου, δικαίωμα των Μέσων να λένε αυτό που θέλουν, κανένα πρόβλημα. Τι γίνεται, όμως, όταν ο πολιτικός κόσμος εν τοις πράγμασι υποτάσσεται στη “μιντιοκρατία”; […]

Άρα, λοιπόν, -και κλείνω- όσους νόμους και να ψηφίσουμε, εάν εμείς οι ίδιοι οι πολίτες της χώρας δεν καταλάβουμε ότι οι θεσμοί υπάρχουν για να προστατεύονται, γιατί αύριο, κύριοι της Αριστεράς, εσείς μπορεί, βεβαίως, να το βλέπετε με συμπάθεια, γιατί είναι για κάτι που συμφωνείτε ότι είναι μία κακή απόφαση, γιατί είναι εμπλεκόμενος ο Κώστας Πλεύρης κ.λπ., κ.λπ, δείτε όμως το πρόβλημα το θεσμικό. Αύριο θα υπάρξει παρέμβαση του Υπουργού Δικαιοσύνης για μία άλλη απόφαση και μεθαύριο για μία τρίτη απόφαση».

Περιττό να προσθέσω ότι ο Πλεύρης αφιέρωσε ειδική αναφορά στους Καρατζαφέρη και Γεωργιάδη στο βιβλίο που φρόντισε να εκδώσει για την υπόθεση:

«Είναι παρήγορον, ότι ο Πρόεδρος του ΛΑΟΣ κ. Γ. Καρατζαφέρης κατήγγειλε την επέμβασιν του κ. υπουργού. Εξάλλου, την 8.5.2008 ο βουλευτής του ΛΑΟΣ κ. Άδωνις Γεωργιάδης ομιλών στην βουλήν κατήγγειλε εντόνως τον κ. υπουργόν, δίχως να του δοθή ικανοποιητική απάντησις. Προσέτι κατέθεσε και σχετικήν ερώτησιν. Υποθέτω ότι ο κ. υπουργός στην απάντησίν του δεν θα διαπράξη το λάθος να δικαιολογήση τα αδικαιολόγητα» (Κωνσταντίνος Πλεύρης, «Ζιγκ Ζαγκ στους έκφυλους», εκδ. Ήλεκτρον, Αθήνα 2008, σελ. 81).

Αυτός, βέβαια, που μέχρι σήμερα δεν έχει δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα είναι ο ίδιος ο κ. Γεωργιάδης.